تغییر کاربری اراضی کشاورزی پیراشهری یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه فضایی، امنیت غذایی، پایداری معیشت و تاب‌آوری اجتماعی ـ محیط‌زیستی در پیرامون شهرهاست. این پدیده در ظاهر به تبدیل زمین‌های زراعی و باغی به کاربری‌های مسکونی، تجاری، صنعتی، خدماتی، گردشگری و زیرساختی اشاره دارد، اما در سطح عمیق‌تر، فرایندی چندبعدی است که نظام تولید کشاورزی، امنیت معیشتی، کیفیت منابع آب و خاک، هویت کشاورزی، ساختار اجتماعی و حکمرانی زمین را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف این مقاله، تحلیل اثرات تغییر کاربری اراضی بر کشاورزان پیراشهری و ارائه راهکارهای مدیریت آن است. برای دستیابی به این هدف، ابتدا محرک‌ها و چالش‌های تغییر کاربری شامل گسترش شهری، افزایش ارزش زمین، سوداگری زمین، توسعه زیرساخت‌ها، کاهش سودآوری کشاورزی، فشارهای محیط‌زیستی و ضعف حکمرانی بررسی می‌شود. سپس اثرات این فرایند بر کشاورزان از سه مسیر اصلی، شامل تضعیف سرمایه‌های معیشتی، افزایش مواجهه با فشارهای بیرونی و کاهش ظرفیت سازگاری، تبیین می‌گردد. پیامدهای تغییر کاربری نیز در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، محیط‌زیستی، نهادی و امنیت غذایی تحلیل می‌شود. برآیند این تحلیل در قالب یک چارچوب تلفیقی نهایی نشان می‌دهد که مدیریت تغییر کاربری اراضی کشاورزی پیراشهری نیازمند رویکردی یکپارچه است که هم‌زمان حفاظت فضایی از اراضی، حمایت از معیشت کشاورزان، اصلاح حکمرانی زمین، هدایت توسعه شهری و پایداری منابع آب و خاک را دنبال کند.